و على اعتبار الشرطين ظاهر الآية و بمعناها رواية محمد بن مسلم عن الباقر ( عليه السلام ) . و دلالتهما بمفهوم الشرط . و هو حجة عند المحققين . شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : و همچنين بر مرد آزاد و حرّ جايز نيست كه با قدرتش بر ازدواج با زنان حرّه و آزاد كنيز را بكابين خود درآورد چنانچه اگر از ازدواج با زنان حرّه عاجز بوده ولى از ترك تزويج در مشقّت نباشد حق ازدواج با كنيز را ندارد . شارح ( ره ) مىفرماين : مقصود از قدرت بر تزويج حرّه آنست كه اوّلا زن حرّه يافت شده و ثانيا بر پرداختن مهريه و نفقه‌اش شخص قادر بوده و ثالثا از نزديكى با او ناتوان نباشد و از مجموع اين سه امر اصطلاحا به [ طول ] بفتح طاء تعبير مىشود . سپس در ذيل [ اذا لم يخش العنت ] مىفرماين : مقصود از [ عنت ] در لغت مشقّت شديد بوده و در شرع ضرر سخت را گويند كه بواسطه ترك تزويج متوجه شخص شده بطورى كه منجر به واقع شدن در زنا گردد و منشاء آن غلبه شهوت بر او و ضعف تقوى مىباشد . پس در عنت دو امر معتبر است : الف : وقوع در ضرر شديد . ب : ضعف قوى . سپس مىفرماين :